سال گذشته ماریو وارگاس یوسا، نویسنده پرویی-اسپانیایی به عنوان برنده جایزه نوبل ادبیات معرفی شد.

آتوماس ترانسترومر، شاعر و مترجم سوئدی برنده جایزه نوبل ادبی سال ۲۰۱۱ شد.

کادمی نوبل، توماس ترانسترومر، شاعر سوئدی را روز گذشته برنده نوبل ادبی سال 2011 اعلام کرد.

توماس گوستا ترانسترومر (به سوئدی: Tomas Gösta Tranströmer) (زاده ۱۵ آوریل ۱۹۳۱) نویسنده، شاعر و مترجم سوئدی و برنده‌ی جایزه نوبل ادبیات در سال ۲۰۱۱ میلادی.

ترانسترومر به عنوان یکی از مهمترین نویسندگان اسکاندیناوی پس از جنگ جهانی دوم شناخته می‌شود و شعرهایش به بیش از ۶۰ زبان ترجمه شده است.

(اسکاندیناوی (به انگلیسی: Scandinavian Peninsula) شبه جزیره‌ای در شمال اروپا و دربرگیرنده سه کشور سوئد، نروژ، دانمارک است.تبار مردم این کشورها به وایکینگ‌ها می‌رسد.از دید زبانی نیز زبان سوئدی‌ها و نروژی‌ها به هم نزدیک و از خانواده زبان‌های هندواروپایی شاخهٔ ژرمنی است.مردم کشور فنلاند نیز از دید زبانی و فرهنگی اسکاندیناویایی شمرده می‌شوند.گاه جزایر فارو و ایسلند را هم از کشورهای اسکاندیناوی می‌شمرند.)

اگرچه توماس ترانسترومر هشتمین فرد اروپایی است که در ۱۰ سال گذشته، نوبل ادبیات را تصاحب می‌کند، ولی از آخرین باری که این جایزه ادبی به نام سوئد رقم خورده بود، ۳۷ سال می‌گذرد.

توماس ترانسترومر متولد ۱۵ آوریل سال ۱۹۳۱ در استکهلم است و در دانشگاه استکهلم در رشته های شعر، تاریخ مذهب، تاریخ ادبیات و روانشناسی تحصیل کرده است.

در سایت رسمی نوبل آمده است: "توماس ترانسترومر به دلیل اینکه از طریق تصویرهایی موجز و شفاف، واقعیت را به گونه ای نو در دسترس مخاطب قرار می دهد، برنده جایزه ادبی نوبل می شود."

پس از 30 سال این نخستین بار است که این جایزه یک و نیم میلیون دلاری به یک فرد سوئدی اهدا می­شود.

توماس ترانسترومر نخستین مجموعه شعر خود را در سال ۱۹۵۴ منتشر کرد.

جایزه نوبل ادبیات یکی از پنج جایزه نوبل است و هرسال به نویسنده‌ای اهدا می‌شود که بر اساس آرزوی آلفرد نوبل بنیانگذار آن «برجسته‌ترین اثر را با گرایش آرمانخواهانه» نوشته باشد.

آقای ترانسترومر در شعرهای خود آمیزه ای از مدرنیسم، اکسپرسیونیسم و سوررئالیسم را به کار می­گیرد تا شرحی قدرتمند از پراکندگی و انزوای بشر را به تصویر بکشد.

به گفته یکی از منتقدان، بسیاری از شعرهای او خواننده را با نوعی شناخت غیرمترقبه مواجه می سازد که در آن، طبیعت نقشی فعال، تاثیرگذار و نیروبخش، و "خویشتن" ماهیتی تاثیر پذیر و انفعالی دارد.

ترانسترومر و ترجمه آثارش

در سال های دهه ۱۹۶۰ آثار او در آمریکا توسط رابرت بلای معرفی و ترجمه شد و از آن پس آثارش مورد اقبال جهانی قرار گرفت تا آنجا که اکنون به ۶۰ زبان ترجمه شده است.

از آقای ترانسترومر، گزیده شعری با عنوان "مجمع‌الجزایر رویا" به زبان فارسی در ایران منتشر شده است.

"زبان شعر این شاعر سوئدی، ساده و فاقد پیچیدگی است، اما عمق شعرهای او خواننده را به شدت تحت تاثیر قرار می‌دهد"

این کتاب که آن را مرتضی ثقفیان، شاعر و مترجم ساکن استکهلم به فارسی ترجمه کرده، گزیده‌ای از شعرهای این شاعر از دهه ۵۰ میلادی تا امروز است.

آقای ثقفیان، درباره ویژگی شعرهای ترانسترومر به بی بی سی فارسی گفت: "زبان شعر این شاعر سوئدی، ساده و فاقد پیچیدگی است، اما عمق شعرهای او خواننده را به شدت تحت تاثیر قرار می‌دهد."

مرتضی ثقفیان می‌گوید: "این شاعر که بسیار هم گزیده کار می‌کند، شاعری نیست که به طور مستقیم به مسائل سیاسی و اجتماعی بپردازد، اما نگاه عمیق او، متوجه جوانب مختلف زندگی بشری است."

آقای ثقفیان، بنیان شعر ترانسترومر را فلسفی می‌داند و می‌گوید: "او به عرفان علاقه فراوان دارد و به واسطه همین علاقه وجوه فلسفی شعرهای او بسیار پررنگ هستند."

مجموعه ای از ترجمه های ترانسترومر از اشعاری به زبان های مختلف با عنوان "ترجمه ها" در سال ۱۹۹۹منتشر شد.

 توماس ترانسترومر نخستین مجموعه شعر خود را با نام «۱۷ شعر» در سال ۱۹۵۶ و زمانی که در کالج مشغول به تحصیل بود منتشر کرد.

وی تا کنون بیش از ۱۰ کتاب به زبان سوئدی منتشر کرده و آثار اش به بیش از ۶۰ زبان مختلف ترجمه شده است.

کتاب «مجمع‌الجزایر رویا» از جمله آثار آقای ترانسترومر است که از سوی مرتضی ثقفیان به فارسی ترجمه شده و توسط نشر «دیگر» منتشر شده است.

همچنین برخی از اشعار آقا ترانسترومر نیز با ترجمه سهراب رحیمی، شاعر و مترجم، در نشریات و روزنامه‌های متفاوت ایران منتشر شده‌اند.

در حال حاضر نیز آقای رحیمی با همکاری آزیتا قهرمان در حال آماده‌سازی منتخبی از آثار توماس ترانسترومر برای انتشار در ایران است.

منابع:تابناک، دانشنامه ويکي پديا